Religion : Googlism

Google သာမရွိရင္ က်ေနာ္တို႕ engineer ျဖစ္ပါ့မလား ? Google သာမရွိရင္ က်ေနာ္လည္း mechanical engineer ပဲလုပ္ျဖစ္မယ္ထင္တယ္။ အခုလို IT ျဖစ္လာမွာမဟုတ္ဖူး။ က်ေနာ္တို႕ အတြက္ Google က ဘဝပဲ ဟဲဟဲ။ ဒါလည္း ေျပာရရင္ေတာ့ မေကာင္းဘူး။ က်ေနာ္တို႕ မွတ္ဉာဏ္ထက္ Google docs ေတြ Google bookmarks ေတြ ကိုပိုအားကိုးလာရင္ မေကာင္းဘူးလို႕ထင္တာပဲ။ အတိုင္းအတာ တစ္ခုထိ သုံးရေပမယ့္ ဒီေပၚမွာပဲ depends မလုပ္မိသင့္ပါဘူး။ က်ေနာ္ဒီေန႕ MySQL cluster setup လုပ္ျဖစ္လို႕ က်ေနာ္ရဲ့ ပထမဆုံး setup လုပ္ျဖစ္တယ့္ အေတြ႕အၾကံုနဲ႕ ျပန္ယွဥ္စဥ္းစားမိပါတယ္။

က်ေနာ္တို႕ ဒီက Telecom တစ္ခုအတြက္ application တစ္ခု setup လုပ္တုန္းကပါ၊ က်ေနာ္က servers setup လုပ္ရပါတယ္။ Solaris 8 ေပၚမွာ။ သူတို႕ server ေတြထားတယ့္ server room ေတြမွာ က်ေနာ္တို႕အတြက္ internet access မရွိပါဘူး။ အဲ server ကိုတိုင္လည္း IP က approve မျဖစ္ေသးလို႕ link activate မျဖစ္ေသးပါဘူး။ အဲေတာ့ ေျပာရင္ ဘာ network connection မွမရွိပါဘူး။ Documentation ျပင္ဆင္သြားေပမယ့္ ရွန္းတတ္တယ့္က်ေနာ္ documentation မွာအဆင့္ေက်ာ္သြားပါတယ္။ ရွာစရာ internet လည္းမရွိဘူး။ အဲတုန္းက iphone မေပၚေသးဘူး။ :D Windows mobile မေကာင္းေၾကာင္းကေတာ့ က်ေနာ္မေျပာေတာ့ဘူး။ က်ေနာ္တို႕မွာ internet ကေန ရွာဖို႕ phone မွာရွာ လိုက္ဖတ္ ၊ ေနာက္မွ က်ေနာ္ အဆင့္ေက်ာ္သြားတာမွန္းသိတယ္။ အဲတုန္းကဘာပဲလိုလို Google မွာရွာ ေတြ႕တယ့္ အတိုင္းလုပ္လိုက္တာပဲ။ ရရင္ရ ၊ မရရင္ ဆက္ရွာ။ ဒါပဲလုပ္တတ္တယ္။ အဲဒါကိုပဲ လုပ္တတ္ေနျပီလို႕ ကိုယ့္ဟာကို ထင္တာ။ Internet မရွိတယ့္ ေနရာမွာ အလုပ္လုပ္ဖူးျပီးမွ ငါေတာ္ေတာ္လိုေသးတယ္လို႕ သိတာ။ ဒါေတာင္ compilation မလုပ္ရလို႕။

Internet က ေလ့လာၾကတာ အလြန္ေကာင္းေပမယ့္ internet ရွိမွ ျဖစ္ရင္ေတာ့ မေကာင္းဘူး။ Howto ေတြရွာၾကရင္လည္း ဘာေၾကာင့္ ဒီ howto မွာ ဒီလို လုပ္သလည္းဆိုတာကို ေလ့လာဖို႕ သိပ္မလုပ္ၾကဖူး။ Ubuntu howto ကို Fedora ေပၚမွာ ျပန္အသုံးမခ်ႏိုင္တယ့္ linux ဆရာေတြ ေတြ႕ဖူးပါတယ္။ ဒီ command ကရွိမွ မရွိတာ ဆိုျပီး fedora version howto ရေအာင္ လိုက္ရွာတာမ်ိဳး။ ေနာက္ေတာ့ က်ေနာ္ README file ေတြ ဖတ္ျဖစ္လာတယ္။ ဘာပဲ compile လုပ္လုပ္ README အရင္ဖတ္တယ္။ ျပီးမွ internet မွာရွာတယ္။ ဒါလည္း reference အေနနဲ႕ပါ။ Linux မွာ source file ေတြမွာပါတယ့္ text file ေတြမွာ compilation / installation အတြက္ ရွင္းျပထားတာမ်ိဳး ပါေလ့ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္လည္း ေနာက္မွေတြ႕တယ္။ MySQL source file ထဲမွာ INSTALL-BINARY ဆိုတယ့္ file တစ္ခုမွာ အဆင့္လိုက္ရွင္းျပထားပါတယ္။ အဲတုန္းကေတာ့ 20C temperature အခန္းထဲ ေခြၽးေတြပ်ံလို႕။

အျမဲတန္း အလုပ္ျဖစ္သြားရုံထက္ explore လုပ္ၾကည့္ပါ အမွားမရွိပါဘူး။ ဒီလို စကားမ်ိဳး Zero ေရးတယ့္ post ေတြမွာ ပါေလ့ရွိပါတယ္။ တစ္ခုကို ေကာင္းေကာင္းနားလည္ထားရင္ မသိေသးတာတစ္ခုကို ရွာေဖြဖတ္ရင္လည္း နားလည္လြယ္ပါတယ္။ Google က က်ေနာ္တို႕ရဲ့ ကိုးကြယ္ရာ မဟုတ္ပဲ ခိုင္းစားရုံေလာက္ပဲ ခိုင္းစားၾကရေအာင္။


Divinity

Note : က်ေနာ္ MySQL cluster setup လုပ္ရင္း စဥ္းစားမိတာ ေရးလိုက္တာပါ။ MySQL cluster setup ကေတာ့ ဆက္ပါအုန္းမယ္။ MySQL cluster အတြက္ လိုအပ္တယ့္ ndbd က CentOS repo ထဲမွာ မရွိပါဘူး။ Mysql-max က Redhat မွာ enterprise subscriber ေတြအတြက္ပဲရွိပါတယ္။ အျပင္ rpm ကို download မွာထက္ေတာ့ MySQL site က tgz ေလး download ျပီး ကိုယ့္ဟာကို setup လုပ္တာ က်ေနာ့္အတြက္ ပို အဆင္ေျပပါတယ္။ ဒီည game မေဆာ့ျဖစ္ရင္ mysql cluster ေရးပါအုန္းမယ္။ :D

IT Trends

ေရးခဲ့ဖူးတယ့္ စာေတြ အားလုံးကို ျပန္စုထားခ်င္လို႕ ဒီ post ကို ဒီမွာပါျပန္တင္လိုက္ပါတယ္။ Post အေနနဲ႕ဆို သိပ္ရွည္လို႕ pdf ကိုပဲတင္လိုက္ပါတယ္။
လြန္ခဲ့တယ့္ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ June 2009 က က်ေနာ္ Mystery Zillions မွာေရးခဲ့တယ့္ ေဆာင္းပါးပါ။ က်ေနာ့ရဲ့ ပထမဆုံးေသာ ျမန္မာစာကို ရွည္ရွည္ေရးတယ့္ post တစ္ခုေပါ့။ IT career ဘာေရြးရမွန္းမသိဘူး ဆိုတယ့္သူေတြအတြက္၊ ေရြးခ်ယ္ထားတယ့္လမ္းမွာ ဘယ္လို အဆင့္ေတြရွိမလည္းဆိုတာ နည္းနည္းေလာက္ ေတြးမိသြားေအာင္ေရးခဲ့တာပါ။ ျမန္မာစာကို ကိုစိုးမင္းၾကီးရဲ့ Burglish.com ကေန ႐ိုက္ခဲ့တာမို႕၊ စာလုံးေပါင္းအမွားေတြ အမ်ားၾကီးျဖစ္ေနပါတယ္။ ( အခုလည္း burglish သုံးေနတုန္းပါ၊ စာလုံးေပါင္းအမွားနည္းလာတာပဲရွိတယ္ ၊ ) ဒီ post ကို pdf ျပန္လုပ္ျပီး တင္ေပးခဲ့တယ့္ ကိုရသာကိုလည္း ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

PDF ကို ဒီမွာ download ပါ

Thanks
Divinity

Linux မွာ virus မရွိဘူးဆို ?

အခုတစ္ေလာ Linux မွာ virus မရွိလို႕သုံးတယ္ဆိုတယ့္ သူေတြမ်ားလာတယ္ဆိုတယ့္အေၾကာင္း ညီေလးတစ္ေယာက္ကလာလာေျပာေနတယ္။ Virus ေၾကာက္စရာမလိုလို႕ Ubuntu ပဲသုံးတယ္ဆိုတယ့္ သူေတြေပါ့။ Linux ကေပ်ာ္စရာ လည္းေကာင္းသလို challenging လည္း ပိုမ်ားပါတယ္။ သူတို႕ဘာသာ ဘာေၾကာင့္ပဲသုံးသုံးပါ သုံးျဖစ္ဖို႕က အဓိကေပါ့။ သုံးျဖစ္သြားရင္ သုံးရင္း ေလ့လာရင္း သိလာလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ မသုံးျဖစ္တယ့္ သူေတြ၊ ေလ့လာမႈ အားမေကာင္းတယ့္ သူေတြအတြက္ idea အမွားၾကီးျဖစ္ျပီး 'ဪ ၾကားျပီးျပီလား၊ Linux ဆိုတာၾကီးက virus မရွိဖူးတဲ့' ဆိုျပီး ေယာင္ေတာင္ေတာင္နဲ႕ ကိုယ္တိုင္လည္းမသိပဲ သံေယာင္လိုက္မယ့္သူေတြ အတြက္ေတာ့ မေကာင္းဖူး။

Linux က bullet proof operating system တစ္ခုမဟုတ္ပါဖူး။ Security ကို အဓိက ဦးစားေပးစဥ္းစားထားတယ့္ Unix ကို အေျခခံထားတာပဲရွိတယ္။ လူလုပ္တယ့္ ကိစၥ ဘယ္ေတာ့မွ perfect မျဖစ္ဖူး၊ စိတ္ပူမေနနဲ႕။ Windows နဲ႕ ယွဥ္လိုက္ရင္ Virus နည္းတယ္လို႕ပဲေျပာလို႕ရတယ္။ နည္းလြန္းလို႕ မရွိသလိုျဖစ္ေနတာပါ။ ဘာေၾကာင့္ နည္းတာလည္း ဆိုရင္ေတာ့ ဒါေတြေၾကာင့္လို႕ က်ေနာ္က ျမင္တယ္။

၁။ အသုံးျပဳမႈနည္းပါးျခင္း
Home user ေတြၾကားထဲမွာ Linux အသုံးျပဳသူက 2% ေလာက္ပဲရွိပါတယ္။ ဒီေလာက္ေလးနဲ႕ၾက virus/trojan ေရးတယ့္သူေတြကို မဆြဲေဆာင္ႏိုင္ပါဘူး။ ကိုယ္ေရးတယ့္ virus/trojan ျပန္႕ႏိုင္စြမ္းလည္း နည္းမယ္။ အလုပ္လည္းသိပ္မျဖစ္ဖူးေပါ့။ ဒါနဲ႕ပဲ Linux မွာ virus ေရးဖို႕ သိပ္စိတ္မဝင္စားၾကတာျဖစ္မယ္။ ေနာက္ေတာ့ ရွိလာၾကမွာပါ။

၂။ Advanced Users
လြန္ခဲ့တယ့္ သုံးႏွစ္ 2007 ေလာက္ကထိ Linux ကသုံးရတာမလြယ္ကူပါဘူး။ လြယ္လြယ္ကူကူ သုံးခ်င္သူေတြ၊ Computer အေၾကာင္း သိပ္မသိခ်င္ပါဖူး၊ သုံးလို႕ရျပီးတာပဲ ဆိုတယ့္ သူေတြရဲ့ choice မျဖစ္ခဲ့ပါဖူး။ Linux သုံးတယ့္ သူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက IT နယ္ပယ္ထဲကလူေတြ၊ IT ကို အနည္းနဲ႕ အမ်ား စိတ္ဝင္စားတယ့္ သူေတြ မ်ားပါတယ္။ ဒီ computer ေပၚမွာ သူတို႕ ဘာလုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို ေသျခာသိတယ့္ သူေတြမို႕ ၊ security sense ရွိၾကပါတယ္။ ေတြ႕ကရာ ေလွ်ာက္ click ၊ install ဆိုျပီး လုပ္ၾကမယ့္ သူေတြမဟုတ္လို႕ ဒီလိုလူေတြကို target ထားတာထက္စာရင္ ၊ Pop-up ေတြ႕ရင္ ေကာက္ click လိုက္မယ့္ novice ေတြကို ပိုျပီး target ထားတာေကာင္းမွာေပါ့။ အဲလို novice ေတြက သုံးရတာပိုလြယ္ကူတယ့္ windows သုံးေလ့ရွိတယ္ေလ။ အဲလို user ေတြ Linux မ်ားမ်ားသုံးလာရင္ Linux လည္း target ေကာင္းတစ္ခုျဖစ္လာမွာပါ၊ စိတ္ဓာတ္မက်ပါနဲ႕။

၃။ Fix ေတြထြက္တာျမန္တယ္
Opensource မို႕လို႕ lib ေတြမွာ exploit ေတြ flaw ေတြရွိေနရင္ ရွာေဖြေတြ႕ရွိသူကတာ inform လုပ္၊ ေနာက္က fix လုပ္မယ့္ သူေတြက အမ်ားၾကီး။ ဒါေၾကာင့္ Linux ရဲ့ exploit ေတြက သိပ္ျပီး ၾကိဳးစားၾကည့္ခ်င္စရာ မေကာင္းဖူး။ ကိုယ္က ဒီေန႕ရွာေတြ႕ ေနာက္ေန႕ fix ထြက္ေနျပီ။ User ေတြ patch install လုပ္တာ မလုပ္တာ တစ္ပိုင္းေပါ့။ MS မွာေတာ့ Conficker တုန္းက exploit ရွာေတြ႕တာနဲ႕ fix က ႏွစ္လေလာက္ၾကာပါတယ္။ User က update မလုပ္မိတာေတြရွိလို႕ ဒီ exploit က တစ္ႏွစ္ေလာက္ ေကာင္းေကာင္း အလုပ္ျဖစ္ေနတာပဲ။ ဒီလိုေတြရွိေတာ့လည္း လုပ္စားရ ပိုေကာင္းတယ့္ Windows က virus/trojan ပိုထြက္တာေပါ့။

ဒါ ထင္သာ ျမင္သာ အခ်က္ေတြပါ။ ဒါထက္ပိုတာေတြ ရွိအုန္းမွာပါ။ Unix / Linux မွာ အရင္တုန္းက rootkit ဆိုတယ့္ အသုံးအႏွုန္းက ပိုေခတ္စားပါတယ္။ Trojan လို backdoor လို ေကာင္မ်ိဳးပါပဲ။ Backdoor ပိုဆန္မယ္ထင္တယ္။ Kernel module တစ္ခုအျဖစ္၊ device driver တစ္ခုအျဖစ္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ဟန္ေဆာင္ျပီး Operation system တက္တိုင္း သူကပါလိုက္တက္လာမယ္၊ service တစ္ခု port တစ္ခု compromise ထားမယ္၊ attacker အတြက္ ဝင္လမ္း ထြက္လမ္းဖြင့္ေပးထားမယ္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ process list ထဲမွာေတာ့ မေပၚဘူး။ ဒါမ်ိဳးက တကယ္ intrude လုပ္ျပီးသြားမွ ေနာက္တစ္ခါ ျပန္ဝင္ရလြယ္ေအာင္ လုပ္တာမ်ိဳးပါ။ Virus / Trojan ဆိုတာမ်ိဳးထက္ advance ျဖစ္ပါတယ္။

ခုေတာ့ user information ခိုးတယ့္ trojan လိုေကာင္ေတြေတာင္ linux မွာ ေပါလာပါျပီ။ Ubuntu / debian package ျဖစ္တယ့္ deb file ေတြမွာ trojan ေလးေတြထဲ့ေပးတာတို႕၊ tarball မွာကို ပါလာတာတို႕ရွိလာပါျပီ။ Opensource မို႕လို႕ security fix ထြက္တာျမန္သလို ၊ opensource မို႕လို႕ trojan ေလးထဲ့ေပးလိုက္ဖို႕လည္း ပိုလြယ္ပါတယ္။ Deb တို႕ rpm တို႕ဆိုတာ လြယ္လြယ္ေျပာရင္ exe installer ေတြလိုပါပဲ။ Run လိုက္ရင္ ဘာေတြလုပ္မယ္၊ ဘယ္လမ္းေၾကာင္းေအာက္မွာ ဘာထားမယ္၊ ဘယ္ service ကို startup မွာတင္ run ေအာင္ service register မယ္၊ ဒါမ်ိဳးေတြပါပဲ။ ပံုမွန္ install လုပ္မယ့္ action ေလးအျပင္ trojan install ေလးပါထဲ့ေပးထားရင္ သိမွာမဟုတ္ပါဘူး။

Tarball source file ေတြဆိုလည္း ျပန္ျပင္ထားတယ့္ source file ေလးေတြထဲ့ေပးထား၊ user က compile ျပီး install လည္းလုပ္လိုက္ေရာ trojan ေလးပါဝင္။ ဒါလည္းျဖစ္တာပဲ။ ပံုမွန္ကေတာ့ ယံုၾကည္ရတယ့္ site က repository ကမဟုတ္ရင္ install မလုပ္ဖို႕ပဲရွိပါတယ္။ Security အတြက္ instller package က original အတိုင္းဟုတ္မဟုတ္ ၊ ေျပာင္းလည္းထားတာရွိမရွိ PGP တို႕ GPG တို႕လို hash matching / keys ေတြနဲ႕ ေပးေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါကေတာ့ သုံးေနတယ့္သူေတြ သိမွာပါ။ GPG မကိုက္လို႕ ၊ ဒါမွမဟုတ္ official GPG မရွိလို႕ install လုပ္မွာ ေသခ်ာလား ဆိုတယ့္ confirmation မ်ိဳးေမးတာ Ubuntu မွာလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါမ်ိဳးေလးေတြ နည္းနည္း ေတာ့ ဂ႐ုစိုက္ေပးရင္ ပိုေကာင္းပါမယ္။

AppArmor တို႕ SELinux တို႕လို႕ security layer မ်ိဳးထပ္သုံးရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းပါတယ္။ ဘယ္ user ၊ ဘယ္ process က ၊ ဘယ္ folder ကိုပဲ access ရမယ္၊ ဘယ္လို action မ်ိဳးပဲရမယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေတြက ပံုမွန္ Unix / Linux ရဲ့ native ACL ထက္ အမ်ားၾကီး ပိုျပည့္စံုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အလုပ္ပိုလို႕ Fedora တို႕ ဘာတို႕မွာဆို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက disable ျပီး သုံးၾကတယ္။ က်ေနာ္အပါအဝင္ပါ :D ။ သတိဆိုတာေတာ့ ပိုတယ္မရွိေပါ့ဗ်ာ။ ( သူမ်ားေတြအတြက္ေျပာတာပါ )

ခုတစ္ေလာ Unreal IRCD ရဲ့ news ကိုဖတ္မိလို႕ ဒီ post ေရးျဖစ္သြားတာ။ Unreal IRCD ဆိုတာ opensource IRC server patform တစ္ခုပါ။ IRCD ထဲမွာေတာ့ နာမည္ အရွိဆုံးပဲထင္တယ္။ သူတို႕ရဲ့ Official download mirror တစ္ခ်ိဳ႕က tarball ေတြကို တစ္ေယာက္ေယာက္က trojan ပါတယ့္ file ေတြနဲ႕ အစားထိုးသြားပါတယ္။ Compile / install လုပ္လိုက္ရင္ trojan ေလးပါ ပါလာမယ္။ ဒါေတာင္ official mirror ေတြ။ သူတို႕က GPG နဲ႕ေပးတာမ်ိဳးမဟုတ္ေတာ့ file ရဲ့ integrity check မပါဖူးေပါ့။ ျပင္ထားလည္း User ဘက္ကမသိႏိုင္ဖူး။

Linux မွာ virus ေတြ trojan ေတြရွိတယ္လို႕ လွန္႕တာမဟုတ္ပါဘူး။ Windows နဲ႕ယွဥ္ရင္ အေတာ္ကိုနည္းပါတယ္။ ရွိတာေတာ့ ရွိတာပါပဲ။ Linux က idiot proof OS တစ္ခုမဟုတ္ေၾကာင္းနဲ႕ 'ငါတို႕ကေတာ့ virus မေၾကာက္ရလို႕ Linux ပဲသုံးတယ္' လို႕ ျပဳံးျပဳံးၾကီး မေျပာမိေအာင္ သတိေပးတာပါ။ ကိုယ္ကိုတိုင္လည္း အမွားၾကီးကို မွတ္ထား၊ သူမ်ားေတြကိုလည္း အမွားေတြ ေလွ်ာက္ေျပာေနမိရင္ ဆက္ေလ့လာတယ့္ေနရာမွာ သိထားတယ့္ အေၾကာင္းအရာ အမွားၾကီးေတြက ကန္႕လန္႕ခံေနလို႕ ပိုျပီး ခက္ခဲေနမွာ ဆိုးလို႕ပါ။ Santa Clause တကယ္ရွိမရွိနဲ႕ ၊ Linux မွာ virus / trojan တကယ္ရွိမရွိက သူမ်ားေျပာတာထက္. . သုံးရင္း ၊ ေလ့လာရင္း ရွာေဖြေတြ႕ရွိပါလိမ့္မယ္။


Divinity

Linux တစ္ရပ္စာ ေမွ်ာ္စဥ္ထက္က ျမင္ကြင္း (3)

1994 မွာစတင္ကခဲ့ျပီး OpenSource community ရဲ့ leading company လို႕ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ေခၚတယ့္ company ကေတာ့ Redhat ပါ။ Opensource လို႕ေျပာတယ့္ product ေတြနဲ႕ စီးပြါးေရးလုပ္တယ္ပဲေျပာရမလားပဲ။ သူတို႕ရဲ့ ကိုယ္ပိုင္ proprietary component ေတြ tools ေတြကလြဲရင္ Redhat Enterprise Linux တစ္ခုလုံးရဲ့ source code ကို opensource ေပးပါတယ္။ JBoss ဆိုလည္း Community version ဆိုျပီးရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ေသာ အစိတ္အပိုင္းေတြက လြဲရင္ အားလုံး Opensource ေပးျပီး သူတို႕က Technical Support တို႕ Consultancy တို႕ ေရာင္းစားပါတယ္။

Redhat ကေပးထားတယ့္ Source code ေတြကို Community ကျပန္ compile လုပ္ထားတဲ့ OS ေတြရွိပါတယ္။ Redhat clone လို႕လည္းေခၚၾကတယ့္ Redhat derivation ေတြပါ။ အဲထဲမွာေတာ့ CentOS ၊ Scientific Linux နဲ႕ Whitebox က လူသုံးၾကပါတယ္။ အဲထဲမွာေတာ့ CentOS က လူသုံးအမ်ားဆုံးနဲ႕ Redhat နဲ႕ အတူဆုံးပါပဲ။ Desktop user / home user ေတြကို အဓိကထားတာမဟုတ္လို႕ End user application ေတြ သိပ္မပါလွပါဘူး။ ( Redhat Enterprise Linux Desktop ဆိုျပီး ရွိေပမယ့္ တစ္ခါမွ စမ္းဖို႕ မၾကံုေသးပါဘူး။ )

CentOS ကလည္း Linux Sever OS ထဲမွာ အေတာ္တြင္က်ယ္ပါတယ္။ Redhat Enterprise Linux နဲ႕ CentOS က 95% ေလာက္အတူတူပါပဲ။ Redhat ရဲ့ source codes ကို centOS community / team ကျပန္ compile လုပ္ထားတာပါ။ အဲဒါေၾကာင့္ update ေတြ patch ေတြၾကေတာ့ CentOS တို႕ SL တို႕ က နည္းနည္းေနာက္ၾကပါတယ္။ Redhat က release လုပ္ျပီးမွ လိုက္ compile လုပ္တာကိုး။ Stability ပိုင္းမွာ စိတ္တိုင္းၾကစရာ ေကာင္းပါတယ္။

Redhat ကေငြေၾကးအားျဖင့္ ေထာက္ပံ့ထားတယ့္ Community linux တစ္ခုကေတာ့ Fedora ပါ။ Redhat Engineer ေတြလည္း Fedora team မွာပါပါတယ္။ Community linux တို႕ရဲ့ ထုံးစံအတိုင္း အျမဲတန္း အရွိန္အဟုန္နဲ႕ သြားတယ့္ linux တစ္ခုပါပဲ။ Fedora project က အျမဲတမ္း feature အသစ္အဆန္းေလးေတြ ထြက္ေလ့ရွိတယ့္ project လို႕ေျပာၾကပါတယ္။ Fedora ရဲ့ တည္ထြင္မႈေတြဟာ စမ္းသက္မႈအဆင့္ဆင့္ေက်ာ္ျဖတ္ျပီးရင္ Redhat က ေမြးစားေလ့ရွိပါတယ္။ စမ္းသပ္တယ့္ ေနရာလိုျဖစ္ေနလို႕ တစ္ခ်ိဳ႕ Fedora version ေတြဟာ buggy ျဖစ္တက္ပါတယ္။

ေျပာဖို႕ က်န္သြားတယ္။ Oracle ရဲ့ Oracle Enterprise Linux ဆိုတာလည္းရွိပါတယ္။ 1998 မွာ Oracle က သူတို႕ database product ကို Redhat ေပၚမွာ run ႏိုင္ေၾကာင္း ( Supported OS) အျဖစ္ ေၾကညာပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ဘယ္လိုျဖစ္တယ္မသိ သူတို႕ logo နဲ႕ Linux ထြက္လာပါတယ္။ အနည္းငယ္ ျပဳျပင္ထားတယ္လို႕ေတာ့ သူမ်ားေျပာဖူးတယ္။ ေရာင္းတယ့္ product ကို ကိုကျပန္ ဖန္တီးျပီး ျပန္ေရာင္းတာဆိုေတာ့ သိပ္မမိုက္ပါဘူး။ ပိုက္ဆံေပးရတာခ်င္းတူရင္ေတာ့ origin ျဖစ္တယ့္ Redhat က Technical Support ပိုသာမယ္လို႕ ယူဆရတာပဲ။ Linux က Redhat အတြက္က main stream product ကိုး။

Redhat လိုပဲ rpm based linux လို႕သတ္မွတ္ျပီး ( ဒါေပမယ့္ Redhat ကိုအေျခမခံပါဘူး) Commercial product ၾကီးေနာက္တစ္ခုကေတာ့ Novell ရဲ့ SuSE enterprise ပါ။ ဟိုးအစတုန္းက Slackware ကိုအေျခခံခဲ့ျပီး ေျဖးေျဖးျခင္းကြဲထြက္လာတာ အခုဆို slack နဲ႕ ေတာ္ေတာ္ကို မတူေတာ့ပါဘူး။ အသုံးတြင္က်ယ္မႈမွာေတာ့ Redhat ကိုမမွီေပမယ့္ တကယ့္ company အၾကီးၾကီးေတြရဲ့ mission criticle server ေတြမွာေတာ့ ေဝပံုၾကယူထားတာပါပဲ။ Technical support ပိုင္းနဲ႕ Customer care မွာ Redhat ထက္ေတာင္သာတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ ( ဒါကေတာ့ ကို William ေျပာတာပါ။ သူတို႕ company မွာ SuSE ကိုပဲ အဓိကသုံးတယ္ဆိုလို႕ ေမးျဖစ္ခဲ့တာပါ။)

SuSE မွာလည္း Redhat ရဲ့ Fedora လို စမ္းသက္ကြင္းတစ္ခုရွိပါတယ္။ OpenSuse ပါ။ သူကလည္း beta လိုလို နဲ႕ က်ေနာ္သုံးဖူးတုန္းကေတာ့ စိတ္ေလစရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ buggy ခဲ့ပါတယ္။ KDE မို႕လို႕ ၾကည့္ရတာ မိုက္ပါတယ္။ SuSE / OpenSuSE ရဲ့ GUI က တစ္ခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ေတာ္ေတာ္လွပါတယ္။ KDE ေတာင္မွ သူက ထက္ျပင္ထားတာမို႕ Gnome ေတြထက္ေတာ့ memory ပိုစားပါတယ္။

စကားစပ္လို႕ပါ၊ မွတ္မွတ္ရရ OpenSuSE ကို စိတ္နာေစတယ့္ အေၾကာင္းေလးေပါ့။ အလုပ္ကဝင္ခါစ၊ Linux က သိပ္မတတ္တေခါက္၊ Samba ကို Active directory နဲ႕ cross authenticate လုပ္ခ်င္လို႕။ PAM ေတြျပင္တယ္ command line ကေန။ GUI မွာ user account manager ေလးဖြင့္ျပီး ျပန္ပိတ္လိုက္ရင္ က်ေနာ္ျပင္ခဲ့သမွ် PAM configuration အကုန္ roll back ပဲ။ မရွိေတာ့ဘူး။ အကုန္ default ေတြျပန္ျဖစ္ကုန္တယ္။ Samba မွာ Authentication method မွာ local authentication ( server) အစား AD authentication (ads) လို႕ ျပင္ ၊ save လုပ္၊ ျပန္ၾကည့္ရွိေသးတယ္။ UI ကေန Samba configuration wizard ေလးဖြင့္လိုက္၊ ခ်က္ခ်င္း ဘာမွမျပင္ပဲ cancel လုပ္၊ ဟိုမွာ server ျပန္ျဖစ္ေနျပီ။ UI က wizard ေလးဖြင့္လိုက္မိတာနဲ႕ အကုန္ျပန္လုပ္ရတာပဲ။ အဲဒါျပီးကတယ္က က်ေနာ္ OpenSuSE ျပန္မသုံးျဖစ္ေတာ့ပါဘူး။ o_O

ဒီေန႕ ေခါင္းကလည္းမူးေနသလိုလို အိပ္ခ်င္ေနသလိုလိုနဲ႕ ေရးထားတာ အဆက္အစပ္သိပ္မရွိဖူး။ ေနာက္မွ တစ္ခ်ိဳ႕ဟာေလးေတြ ျပန္ျဖည့္ပါအုန္းမယ္။ Zero / Zero = Zero ေျပာသလို ရုံးထဲမွာ အိပ္ေငြ႕ခ်တယ့္ ဓာတ္ရွိပုံရတယ္။ တစ္ေနကုန္ သူမ်ားရုံးမွာ သြားေနတာ လန္းဆန္းလို႕ ၊ ရုံးလည္းျပန္လာေရာ 10 minutes မၾကာဖူး ေလးလံထိုင္းမိႈင္းျပီး အိပ္ငိုက္သြားတယ္။ ေနာက္ေန႕ၾက ခံုေျပာင္းထိုင္ၾကည့္အုန္းမွပါ။ :(

Linux တစ္ရပ္စာ ေမွ်ာ္စဥ္ထက္က ျမင္ကြင္း (2)

Linux distribution ေခတ္ဦးေလာက္ 1993 - 1994 ပတ္ဝန္းက်င္မွာ Slackware နဲ႕ေရွ႕ဆင့္ေနာက္ဆင့္နီးပါး ထြက္လာတယ့္ distro ကေတာ့့ Debian ပါ။ Operation System ေတြထဲက အေအာင္ျမင္ဆုံး Community driven server OS လို႕ေတာင္ေျပာလို႕ရပါတယ္။ Enterprise level linux server ေတြမွာ Redhat ျပီးရင္ လူသုံးအမ်ားဆုံးေလာက္ရွိပါတယ္။ Stability အားေကာင္းတယ့္ Linux distro တစ္ခုပါ။ Ubuntu ရဲ့အေဖမို႕ Ubuntu ကြၽမ္းက်င္ရင္ Debian ေလ့လာရတာ မခက္ပါဘူး။ Community အလြန္အားေကာင္းပါတယ္။ အဲဒီအတြက္လည္း Debian ဟာအလြန္ up to date ျဖစ္ပါတယ္။ Re Debian package (.deb) ေတြ ကို Commnity တစ္ခုလုံးက Engineer ေထာင္နဲ႕ခ်ီ maintain လုပ္ေနတာမို႕ Commercial Linux ေတြထက္ update release ပိုျမန္ပါတယ္။ Library တစ္ခု ၊ package တစ္ခု version အသစ္ထြက္ရင္ Debian repo ေတြမွာလည္း update version ရွိေနပါျပီ။ Debian မွာ package manager အေနနဲ႕ apt ကို အဓိကသုံးပါတယ္။ က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္က Deb linux fans မဟုတ္ေပမယ့္ package management မွာ apt က redhat ရဲ့ yum ထက္ပိုသာတယ္လို႕ ျမင္ပါတယ္။ Server OS မို႕ laptop မွာသြင္းရင္ driver ေလးေတြ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ရွာသြင္းရတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဥပမာ webcam လိုဟာမ်ိဳးေပါ့။

အေဖထက္သား တစ္လၾကီးတယ့္ Deb-based Linux ကေတာ့ ဇာတ္လိုက္ေက်ာ္ Ubuntu ပါ။ Community driven ပါပဲ။ Server OS ေနရာမွာ Debian ကိုမေက်ာ္ႏိုင္ေပမယ့္ Desktop version ကေတာ့ Linux တစ္ခုအေနနဲ႕ဆိုရင္ ဟုန္းဟုန္းေတာက္ေအာင္ျမင္ပါတယ္။ Ubuntu က desktop ေတြ laptop ေတြအတြက္ အဓိကထားထားတာမို႕ hardware ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို driver သိပါတယ္။ Release cycle က ေျခာက္လတစ္ခါ release လုပ္ေတာ့ အျမဲတန္း kernel အသစ္ library အသစ္ hardware driver အသစ္ေတြနဲ႕ အဆင္ေျပပါတယ္။ Install လုပ္လိုက္ရင္ hardare အားလုံးနီးပါးက သုံးရန္အသင့္၊ လိုအပ္မယ့္ package ေလးေတြကလည္း default ပါျပီးသား၊ ထပ္ install လုပ္ခ်င္ရင္လည္း GUI ကေန click click နဲ႕တင္ရတယ္။ Mouse ေလးသုံးရမွ ေက်နပ္သူေတြအတြက္ ေတာ္ေတာ္အဆင္ေျပပါတယ္။ Windows ေလာက္ idiot proven usability မဟုတ္ေပမယ့္ 90% ေလာက္ ok မွာပါ။ Debian ရဲ့သားမို႕ debian community ကိုအေမြဆက္ခံထားပါတယ္။ Windows မဝယ္ခ်င္လို႕၊ Virus စိတ္ညစ္လို႕ Linux ဖက္ေျပာင္းလာသူေတြက Ubuntu ကိုေရြးေလ့ရွိတာမို႕ beginner ဆန္ဆန္ေမးခြန္းေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ubuntuforum.org မွာရွိေနျပီးသားပါ။ မသိရင္ ေမးစရာေတာင္မလိုဘူး။ သြားရွာ ၊ ရွိတယ္။

ဒါဆို ေတာ္ေတာ္အစဥ္ေျပတယ့္ Linux ပဲလို႕ေျပာလို႕ရပါတယ္။ တစ္ခုေတာ့ရွိပါတယ္။ ဒါကလည္း ၾကားျဖတ္ေျပာတယ့္ က်ေနာ့ရဲ့personal အျမင္၊ အၾကံေပးတာပါ။ သိပ္ user friendly ျဖစ္လြန္းေတာ့ Windows အစားထိုးစစ္စစ္ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ Windows သုံးတုန္းကလည္း Operation system လို႕ေျပာရင္ မ်က္လုံးအဝိုင္းသား၊ Ubuntu သုံးေတာ့လည္း ထိုနည္းလေကာင္း။ User အတြက္ အစဥ္ေျပပါတယ္။ Engineer ျဖစ္ခ်င္ရင္ေတာ့ ေလ့လာရုံေလာက္ပဲ GUI ကိုအားကိုးသင့္ပါတယ္။ Linux ကိုတကယ္ သိခ်င္ တက္ခ်င္ရင္ေတာ့ GUI ကို သိပ္မမွီခိုေစခ်င္ပါဘူး။ မဟုတ္ရင္ Ubuntu user ပဲျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ Linux user ျဖစ္မလာေတာ့ပါဘူး။

Ubuntu က Gnome desktop နဲ႕လာေလ့ရွိျပီး၊ Kubuntu ရယ္လို႕ KDE နဲ႕ လာတာလည္းရွိပါတယ္။ Ubuntu ကိုမွ အေျခခံတယ့္ Educational version Edubuntu တို႕ဘာတို႕လည္းရွိေသးတယ္။ ေနာက္ထက္ Ubuntu ကိုအေျခခံထားတယ့္ အတိုင္းအတာတစ္ခုထိ ေအာင္ျမင္တယ္လို႕ေျပာလို႕ရတယ့္ Linux ကေတာ့့ Linux Mint ပါ။ သူလည္း home user ေတြအတြက္ ရည္ရြယ္တာမို႕ OpenOffice တို႕ Multimedia player ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတို႕ အဆင္သင့္ပါလာပါတယ္။ သူလည္းလွလွပပနဲ႕ သုံးရတာ အေတာ္လြယ္တယ့္ Linux ပါပဲ။

Ubuntu လိုပဲ Debian အေျခခံတယ့္ ေနာက္နာမည္ၾကီး Linux တစ္ခုက Knoppix ပါ။ 2003 မွာ စတင္ခဲ့ျပီး Linux LiveCD distro ထဲမွာ သူစေအာင္ျမင္တာလို႕ ေျပာရမလားမသိဘူး။ သူ႕ထက္ေစာတယ့္ DemoLinux တို႕ဘာတို႕ရွိေပမယ့္ က်ေနာ္တို႕က 2004 ေလာက္မွ မ်က္စိစပြင့္တာမို႕ Knoppix နဲ႕ပဲ စသိခဲ့တာပါ။ Install လုပ္စရာမလိုပဲ CD ေပၚကေနတင္ boot တက္လို႕ရတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ rescue disc အေနနဲ႕ အသုံးမ်ားပါတယ္။ အဲ အခုေတာ့ Ubuntu အပါအဝင္ Linux တိုင္းနီးပါးက LiveCD option ေပးလာပါတယ္။ Download ပါ၊ စမ္းၾကည့္ပါ၊ ၾကိဳက္မွ install ပါေပါ့။

ဒါကေတာ့ Deb based ထဲက ေရာက္တက္ရာရာပဲ။ Rpm based ထဲက Redhat တို႕ Fedora တို႕၊ Slackware ကို အေျခခံတယ့္ Novell ရဲ့ SuSE linux တို႕ ၊ Linux from scratch တို႕၊ Hacker လို႕ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ေခၚတယ့္သူေတြၾကိဳက္တယ့္ Security auditing linux ေတြ၊ SmoothWall တို႕လို firewall linux ေတြ ... ေတာ္ေတာ္မ်ားတာပဲ။ ေရးျဖစ္မယ္ ဆိုရင္ေျပာပါတယ္။ :D

Linux တစ္ရပ္စာ ေမွ်ာ္စဥ္ထက္က ျမင္ကြင္း

အခုေနာက္ပိုင္း ျမန္မာ အိုင္တီ community ေတြမွာ Linux အေၾကာင္းေတြေျပာလာၾက သုံးတယ့္သူပိုမ်ားလာၾကတာေတြ႕ရတယ္။ Windows နဲ႕ Operation System အတူတူပဲလို႕ထင္ရာကေန၊ Computer နဲ႕ Windows ခြဲျခားမရတယ့္အေနအထားကေန ေျပာင္းလည္းလာတာေတာ့ ဝမ္းသာစရာပါ။ ဒါေပမယ့္ Linux လို႕ေျပာရင္ Ubuntu ေျပးေျပးျမင္တယ့္သူေတြ မ်ားမ်ားလာတာေတာ့ စိတ္ကသိကေအာင့္ျဖစ္စရာပဲ။ Linux distro ေတြအေၾကာင္းနည္းနည္းေလာက္ ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္။ က်ေနာ္ေသခ်ာမသိတယ့္ မသုံးဖူးတယ့္ distro ေတြကို ရမ္းမတုတ္ခ်င္လို႕ ထဲ့မေျပာေတာ့ပါဘူး။ က်ေနာ္သိသေလာက္ထဲက ဘယ္ distro က ဘာေတြစိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းလည္းပဲ ေျပာေတာ့မယ္။ က်ေနာ္သိသေလာက္ထဲက ျပန္မွ်ေဝယံုေလာက္ပါ။

Linux distro ေတြမွာ တခ်ိဳ႕က power user ေတြအတြက္အဓိက ထားတာမ်ိဳးရွိပါတယ္။အဲလို distro ေတြက stability နဲ႕ performance ကိုအဓိကထားပါတယ္။ Linux ကိုနားလည္းထားျပီးသား experienced user ေတြအတြက္သာ အစဥ္ေျပပါတယ္။ ဥပမာေျပာရရင္ေတာ့ Gentoo နဲ႕ Slackware ပါ။ Slackware က Linux history ရဲ့ သက္တမ္းအရင့္ဆုံး distro ပါ။ User က ကြၽမ္းက်င္ရင္ ကြၽမ္းက်င္သလို customized လုပ္ႏိုင္လို႕ ကိုယ့္စိတ္တိုင္းၾက ရႏိုင္တယ္လို႕ ဆိုၾကပါတယ္။ အဲ၊ တကယ္လို႕ Linux အေၾကာင္းကို မေတာက္တေခါက္ေတာင္ မသိဘူး၊ သူမ်ားေျပာတာ နားမေယာင္ဘူး၊ ခုမွ Linux ကိုနားလည္ခ်င္လို႕ စစမ္းခ်င္တာဆိုရင္လည္း Gentoo သို႕မဟုတ္ Slackware ကိုသုံးတာ အေကာင္းဆုံးလို႕ ေျပာၾကပါတယ္။ တကယ္တမ္း စိတ္ရွည္ရွည္နဲ႕ အေသးစိတ္ေလ့လာခ်င္တယ္ ဆိုရင္ပါ။ Gentoo သို႕မဟုတ္ Slackware သုံးတက္တာဟာ Linux သုံးတတ္တာပဲ လို႕ Senior ေတြေျပာတာ မွတ္သားဖူးတယ္။ စိတ္ရွည္ရွည္ထားႏိုင္ရင္ အေကာင္းဆုံး distro ေတြေပါ့။

ဖတ္ရတာေတာ့ စိတ္ဝင္စားစရာ distro ပဲ၊ ဘာလို႕ မသုံးၾကတာလည္း ? သုံးၾကပါတယ္။ အလြယ္တကူမရွိလို႕ Home user usable မျဖစ္လို႕၊ လူသုံးနည္းတာပါ။ Package ေတြကိုယ္တိုင္ compile လုပ္ configure လုပ္ရတာ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းေပမယ့္ အလွ်င္လိုလို႕မရပါဘူး။ ဒီေန႕ install လုပ္၊ ေနာက္ေန႕သူမ်ားေတြေရွ႕ 'ေတြ႕လား ငါ linux သုံးေနတာ' လုပ္ခ်င္ရင္ေတာ့ ဒီ distro မ်ိဳးနဲ႕ အစဥ္မေျပပါဘူး။ Linux system တစ္ခုရဲ့ အလုပ္လုပ္ပံု၊ kernel module ေတြ၊ package ေတြ compile လုပ္တာ၊ Makefile ေတြ၊ လိုအပ္တယ့္ library ေတြ ၊ behind the scene က အေၾကာင္းအရာေတြ သိခ်င္ရင္ေတာ့ စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းတယ့္ Linux distro ေတြပါ။

.............................
အင္းးးးးးးးးးးးး အားလုံး အစအဆုံးေရးျပီးမွတင္ခ်င္ေပမယ့္ က်ေနာ့ google docs ထဲမွာလည္း ေရးလက္စေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားေနျပီ။ အလကားသိမ္းထားတာပဲ အဖတ္တင္ေနမွာဆိုးလို႕ ဒါကို အရင္တင္လိုက္ပါတယ္။ xD